Bölüm 4 — Konu 17: `Set` — Benzersiz Eleman Mantığı

#Set Nedir?

Set, List'e benzer ama iki kritik farkla: her eleman benzersizdir (tekrar edemez) ve sırasızdır (elemanların garantili bir sırası yoktur — Dart'ın LinkedHashSet implementasyonu pratikte ekleme sırasını korur ama bu, List'in indeksli erişimiyle aynı garanti değildir).

#Set Oluşturma

void main() {
  Set<String> renkler = {"Kırmızı", "Mavi", "Yeşil"};
  print(renkler); // {Kırmızı, Mavi, Yeşil}

  var sayilar = {1, 2, 3}; // tip çıkarımı ile Set<int>
  print(sayilar);
}

Dikkat et — Set de süslü parantez { } kullanır, tıpkı bir sonraki konuda göreceğimiz Map gibi. Dart, boş bir {} gördüğünde bunu varsayılan olarak Map sayar (çünkü Map daha yaygın kullanılır), bu yüzden boş bir Set oluştururken tipi açıkça belirtmen gerekir:

void main() {
  var boşSet = <String>{}; // Set<String> olarak belirtilmeli
  print(boşSet); // {}
  print(boşSet.runtimeType); // Set<String>

  var boşMap = {}; // bu varsayılan olarak Map<dynamic, dynamic> olur
  print(boşMap.runtimeType); // Map<dynamic, dynamic>
}

#Otomatik Tekrar Eleme (Deduplication)

Set'in en belirgin özelliği budur:

void main() {
  Set<String> renkler = {"Kırmızı", "Mavi", "Kırmızı", "Yeşil", "Mavi"};
  print(renkler); // {Kırmızı, Mavi, Yeşil} — tekrarlar otomatik silinir!
  print(renkler.length); // 3
}

Bir listeyi Set'e çevirerek tekrar eden elemanları temizlemek, çok yaygın bir kullanım kalıbıdır:

void main() {
  List<String> isimlerListesi = ["Ali", "Veli", "Ali", "Ayşe", "Veli"];
  Set<String> tekrarsizIsimler = isimlerListesi.toSet();
  print(tekrarsizIsimler); // {Ali, Veli, Ayşe}

  // İstersen tekrar listeye çevirebilirsin
  List<String> temizListe = tekrarsizIsimler.toList();
  print(temizListe); // [Ali, Veli, Ayşe]
}

#Eleman Ekleme ve Çıkarma

void main() {
  Set<String> renkler = {"Kırmızı", "Mavi"};

  renkler.add("Yeşil");
  print(renkler); // {Kırmızı, Mavi, Yeşil}

  renkler.add("Kırmızı"); // zaten var, hiçbir şey olmaz (hata da vermez)
  print(renkler); // {Kırmızı, Mavi, Yeşil} — değişmedi

  renkler.remove("Mavi");
  print(renkler); // {Kırmızı, Yeşil}
}

#Neden List Değil de Set İndeksle Erişilemiyor?

void main() {
  Set<String> renkler = {"Kırmızı", "Mavi", "Yeşil"};
  print(renkler[0]); // ❌ HATA! Set'te indeksli erişim yoktur
}

Bu, Set'in doğasından kaynaklanır — sırası garanti edilmediği (ve öncelik olarak "hızlı arama" için optimize edildiği) için, "0. eleman" gibi bir kavram anlamlı değildir. Eğer elemanlara erişmen gerekiyorsa, for-in ile gezinebilir veya .toList() ile listeye çevirip indeksli erişim kazanabilirsin.

#Küme (Set) Matematik Operasyonları

Set, matematikteki küme kavramından geliyor, bu yüzden küme işlemlerini de destekler:

void main() {
  Set<int> setA = {1, 2, 3, 4};
  Set<int> setB = {3, 4, 5, 6};

  // Kesişim (intersection) — ikisinde de olanlar
  print(setA.intersection(setB)); // {3, 4}

  // Birleşim (union) — ikisinde de olan, tekrar etmeyen tüm elemanlar
  print(setA.union(setB)); // {1, 2, 3, 4, 5, 6}

  // Fark (difference) — setA'da olup setB'de olmayanlar
  print(setA.difference(setB)); // {1, 2}
}

Bu operasyonlar, örneğin "iki kullanıcı grubunun ortak ilgi alanlarını bulmak" veya "bir listeden başka bir listede olmayan elemanları çıkarmak" gibi senaryolarda çok kullanışlıdır — bunları List ile yapmak çok daha fazla manuel kod gerektirirdi.

#Arama ve Kontrol Metodları

void main() {
  Set<String> renkler = {"Kırmızı", "Mavi", "Yeşil"};

  print(renkler.contains("Mavi")); // true
  print(renkler.isEmpty);          // false
  print(renkler.isNotEmpty);       // true
  print(renkler.length);           // 3
}

Önemli performans notu: Set.contains(), ortalama olarak List.contains()'ten çok daha hızlıdır — özellikle büyük veri kümelerinde. List.contains(), elemanı bulmak için listeyi baştan sona taramak zorundadır (O(n) karmaşıklık), Set.contains() ise iç yapısı (hash tabanlı) sayesinde bunu ortalama sabit zamanda yapabilir (O(1)). Bu yüzden "bu eleman bu koleksiyonda var mı" kontrolünü sık sık yapacaksan ve sıralama/tekrar önemli değilse, Set performans açısından daha iyi bir seçimdir.

#List mi Set mi? — Karar Verme

#🎯 Bu Dersten Çıkarılması Gerekenler

• Set: benzersiz elemanlar tutar, sırası garanti edilmez, indeksle erişilemez.
• List.toSet() ile tekrar eden elemanları temizleyebilirsin, .toList() ile geri listeye çevirebilirsin.
• Küme operasyonları: intersection (kesişim), union (birleşim), difference (fark).
• Set.contains(), büyük veri kümelerinde List.contains()'ten performans olarak daha avantajlıdır.
• Boş bir Set oluştururken tip belirtmen gerekir (<String>{}), yoksa Dart bunu Map sanır.

#📝 Ödevler

• [ ] Tekrar eden isimler içeren bir liste oluştur, .toSet() ile tekrarları temizle, sonra tekrar .toList() yap.
• [ ] İki farklı Set<int> oluştur (bazı ortak elemanlarla), intersection, union ve difference sonuçlarını sırayla yazdır ve yorumla.
• [ ] Set ve List ile aynı 1000 elemanlı bir koleksiyonda .contains() çağırıp (performans farkını gözlemlemek için yorumla, ölçmesi bu seviyede zor olabilir ama mantığını açıkla).
• [ ] Bir öğrenci sınıfındaki (varsayımsal) ders seçimlerini Set<String> ile modelle, iki öğrencinin ortak derslerini intersection ile bul.

Sıradaki konu: Bölüm 4 — Konu 18: Map — Key-Value Yapılar