Bölüm 10 — Konu 46: `Future.then`, Hata Yönetimi (`catchError`)

Bir önceki derste .then()'i kısaca görmüştük ve async/await'in genelde daha okunabilir olduğunu vurgulamıştık. Bu derste .then() zincirleme yapısını ve catchError'ı tam olarak işleyeceğiz — çünkü bazı durumlarda (özellikle üçüncü parti kütüphanelerle çalışırken) bu sözdizimiyle karşılaşacaksın.

#.then() — Temel Kullanım

Future<String> veriGetir() {
  return Future.delayed(Duration(seconds: 1), () => "Veri");
}

void main() {
  veriGetir().then((veri) {
    print("Alınan veri: $veri");
  });
  print("Bu satır hemen çalışır");
}

.then(), bir Future tamamlandığında çalıştırılacak bir fonksiyon kabul eder. Bu fonksiyon, Future'ın ürettiği değeri parametre olarak alır (veri burada "Veri" olacak).

#.then() Zincirleme

Future<int> sayiGetir() => Future.delayed(Duration(milliseconds: 500), () => 5);

void main() {
  sayiGetir()
      .then((sayi) => sayi * 2) // 5 -> 10
      .then((sayi) => sayi + 1) // 10 -> 11
      .then((sonuc) => print("Sonuç: $sonuc")); // Sonuç: 11
}

Her .then(), bir öncekinin döndürdüğü değeri alır ve işleyip yeni bir sonuç üretir — bu, bir zincir (chain) oluşturur. Bu, Bölüm 5'te öğrendiğimiz method chaining kavramına benziyor ama burada her adım asenkron olarak birbirine bağlanıyor.

Aynı işi async/await ile yazsaydık:

void main() async {
  int sayi = await sayiGetir();
  sayi = sayi * 2;
  sayi = sayi + 1;
  print("Sonuç: $sayi");
}

Basit örneklerde iki yaklaşım da okunabilir, ama zincir uzadıkça (özellikle koşullu mantık eklendiğinde), async/await genelde daha net kalır — bu yüzden modern Dart kodunda async/await tercih edilen yöntemdir. .then()'i bilmen önemli çünkü hem eski kodlarda hem bazı API tasarımlarında karşına çıkacak.

#catchError — .then() Zincirinde Hata Yakalama

Future<String> riskliIslem() {
  return Future.delayed(Duration(seconds: 1), () {
    throw Exception("Bir hata oluştu");
  });
}

void main() {
  riskliIslem()
      .then((veri) {
        print("Veri: $veri"); // hata olduğu için bu satır ÇALIŞMAZ
      })
      .catchError((hata) {
        print("Hata yakalandı: $hata");
      });
}

.catchError(), zincirdeki herhangi bir .then() içinde oluşan hatayı yakalar — Bölüm 8'de öğrendiğimiz try/catch'in .then() zincirlerindeki karşılığıdır.

Aynı işi async/await ile:

void main() async {
  try {
    String veri = await riskliIslem();
    print("Veri: $veri");
  } catch (e) {
    print("Hata yakalandı: $e");
  }
}

Burada da try/catch'in, .then()/.catchError()'a göre daha tanıdık ve okunabilir olduğunu görüyorsun — çünkü Bölüm 8'de öğrendiğin senkron hata yönetimi mantığıyla birebir aynı sözdizimini kullanıyorsun.

#.then() ile İkinci Parametre — Hata Yönetimini Aynı Yerde Yapma

void main() {
  riskliIslem().then(
    (veri) {
      print("Veri: $veri");
    },
    onError: (hata) {
      print("Hata (onError ile): $hata");
    },
  );
}

.then(), ikinci bir named parametre olan onError ile de hata yakalayabilir — bu, .catchError()'ı zincire ayrı eklemek yerine, aynı .then() çağrısı içinde tanımlamanı sağlar. İkisi de geçerlidir, hangisini kullanacağın genelde stil tercihi veya projenin var olan kod düzenine bağlıdır.

#whenComplete — finally'nin Asenkron Karşılığı

void main() {
  riskliIslem()
      .then((veri) => print("Veri: $veri"))
      .catchError((hata) => print("Hata: $hata"))
      .whenComplete(() => print("İşlem tamamlandı (başarılı ya da başarısız)"));
}

.whenComplete(), Bölüm 8'de öğrendiğimiz finally'nin .then() zincirlerindeki karşılığıdır — Future başarılı olsun ya da hata versin, her durumda çalışır. Genelde temizlik işlemleri (örneğin bir yükleme göstergesini kapatmak) için kullanılır.

async/await ile karşılığı:

void main() async {
  try {
    String veri = await riskliIslem();
    print("Veri: $veri");
  } catch (e) {
    print("Hata: $e");
  } finally {
    print("İşlem tamamlandı (başarılı ya da başarısız)");
  }
}

#Neden Hem .then() Hem async/await Öğrenmelisin?

Modern Dart/Flutter kod tabanlarında async/await çok daha yaygın kullanılır — okunabilirlik, hata yönetimi kolaylığı ve senkron kodla tutarlılık açısından üstündür. Ama .then()'i bilmen gerekiyor çünkü:

1. Bazı Dart/Flutter API'leri, Future döndüren metodlarını .then() ile kullanmanı öneren dokümantasyonlarla gelir.
2. Üçüncü parti paketlerde veya eski kod tabanlarında .then() zincirleriyle sıkça karşılaşacaksın.
3. Bazı çok basit, tek adımlı durumlarda (örneğin bir butona basıldığında tek bir asenkron işlem tetiklemek), .then() bazen daha kısa olabilir:

// Basit bir durumda .then() bazen daha kısa
void butonaTiklandi() {
  kaydet().then((_) => print("Kaydedildi"));
}

// async/await ile aynı iş
Future<void> butonaTiklandiV2() async {
  await kaydet();
  print("Kaydedildi");
}

#Genel Tavsiye

Yeni kod yazarken varsayılan olarak async/await kullan. .then()'i, sadece onu kullanan bir API ile çalışırken veya çok kısa, tek satırlık asenkron zincirlerde tercih et. Bu ders, .then()'i okuyabilmen için önemliydi (çünkü karşına çıkacak), ama yazarken genelde async/await'e yöneleceksin.

#🎯 Bu Dersten Çıkarılması Gerekenler

• .then(), bir Future tamamlandığında çalışacak kodu tanımlar; zincirlenebilir, her adım bir öncekinin sonucunu alır.
• .catchError(), .then() zincirinde oluşan hataları yakalar — try/catch'in asenkron karşılığıdır.
• .then()'in ikinci onError parametresi de hata yakalamak için kullanılabilir.
• .whenComplete(), finally'nin asenkron karşılığıdır — başarılı/başarısız fark etmeksizin her zaman çalışır.
• Modern Dart'ta async/await genelde tercih edilir, ama .then()'i okuyabilmek de önemlidir.

#📝 Ödevler

• [ ] Bir Future zinciri oluştur (.then() ile en az 3 adım), her adımda bir önceki sonucu işle.
• [ ] Aynı zinciri async/await ile yeniden yaz, iki yaklaşımı karşılaştır.
• [ ] .catchError() kullanarak bir hata senaryosunu yakala, aynı senaryoyu try/catch ile de yaz.
• [ ] .whenComplete() kullanarak, hem başarılı hem başarısız bir senaryoda çalışan bir "temizlik" kodu yaz, finally ile karşılaştır.
• [ ] .then()'in ikinci parametresi olan onError'ı kullanarak, .catchError()'a alternatif bir hata yakalama örneği yaz.

Sıradaki konu: Bölüm 10 — Konu 47: Stream Temelleri, async*, yield