Bölüm 1 — Konu 3: İlk Program (`main()`, `print()`, Dosya Yapısı)
Dizi · 3/64 Dart Türkçe Tutorial
- Bölüm 1 — Konu 1: Dart Nedir, Nerede Kullanılır, Neden Flutter Bu Dili Seçti
- Bölüm 1 — Konu 2: Ortam Kurulumu (Dart SDK, DartPad, Terminal ile Çalıştırma)
- Bölüm 1 — Konu 3: İlk Program (`main()`, `print()`, Dosya Yapısı)
- Bölüm 1 — Konu 4: Yorum Satırları, Temel Sözdizimi Kuralları
- Bölüm 2 — Konu 5: Değişken Tanımlama — `var`, `final`, `const` Farkı
- Bölüm 2 — Konu 6: Temel Tipler — `int`, `double`, `String`, `bool`
- Bölüm 2 — Konu 7: Tip Çıkarımı (Type Inference) ve Açık Tip Belirtme
- Bölüm 2 — Konu 8: `dynamic` ve `Object` — Ne Zaman Kullanılır, Ne Zaman Kaçınılır
- Bölüm 2 — Konu 9: Null Safety Temelleri (`?`, `!`, `late`'e Giriş)
- Bölüm 3 — Konu 10: Aritmetik, Atama, Karşılaştırma, Mantıksal Operatörler
- Bölüm 3 — Konu 11: `if / else if / else`
- Bölüm 3 — Konu 12: `switch` / `switch expression` (Modern Dart)
- Bölüm 3 — Konu 13: Ternary Operatör, `??`, `??=`, `?.`
- Bölüm 3 — Konu 14: `for`, `while`, `do-while` Döngüleri
- Bölüm 4 — Konu 16: `List` — Oluşturma, Erişim, Temel Metodlar
- Bölüm 4 — Konu 17: `Set` — Benzersiz Eleman Mantığı
- Bölüm 4 — Konu 18: `Map` — Key-Value Yapılar
- Bölüm 4 — Konu 19: Koleksiyon Üzerinde `for-in`, `forEach`
- Bölüm 4 — Konu 20: Spread Operatörü (`...`, `...?`) ve Collection If/For
- Bölüm 5 — Konu 21: Fonksiyon Tanımlama, Parametreler (Positional, Named, Optional)
- Bölüm 5 — Konu 22: Varsayılan Parametre Değerleri (Derinlemesine)
- Bölüm 5 — Konu 23: Arrow Function (`=>`) Sözdizimi
- Bölüm 5 — Konu 24: Fonksiyonlar Birinci Sınıf Vatandaş — Değişkene Atama, Parametre Olarak Geçme
- Bölüm 5 — Konu 25: Anonim Fonksiyonlar ve Closure Kavramı (Derinlemesine)
- Bölüm 5 — Konu 26: Recursion (Özyineleme)
- Bölüm 6 — Konu 27: Class Tanımlama, Constructor (Varsayılan, Named, Factory)
- Bölüm 6 — Konu 28: Alanlar (Fields), Metodlar, `this` Kullanımı (Derinlemesine)
- Bölüm 6 — Konu 29: Initializer List, Constructor Kısayolları (Derinlemesine)
- Bölüm 6 — Konu 30: Getter / Setter
- Bölüm 6 — Konu 31: Statik Üyeler (`static`)
- Bölüm 7 — Konu 32: Kalıtım (`extends`), `super` Kullanımı
- Bölüm 7 — Konu 33: Metod Override Etme, `@override`
- Bölüm 7 — Konu 34: Soyut Sınıflar (`abstract class`)
- Bölüm 7 — Konu 35: Interface Mantığı (`implements`)
- Bölüm 7 — Konu 36: Mixin (`with`)
- Bölüm 7 — Konu 37: `enum` — Basit ve Gelişmiş (Metotlu Enum'lar)
- Bölüm 8 — Konu 38: `try / catch / finally`, `throw`
- Bölüm 8 — Konu 39: Özel Exception Sınıfları Yazma
- Bölüm 8 — Konu 40: Sound Null Safety Derinlemesine — `late`, `required`, Non-Nullable Varsayılan Davranış
- Bölüm 8 — Konu 41: `assert` ile Geliştirme Zamanı Kontrolleri
- Bölüm 9 — Konu 42: Generic Sınıflar ve Fonksiyonlar
- Bölüm 9 — Konu 43: Generic Sınırlamalar (`<T extends ...>`)
- Bölüm 9 — Konu 44: Dart'ın Built-in Generic Koleksiyonları Nasıl Çalışır
- Bölüm 10 — Konu 45: `Future` Kavramı, `async`/`await`
- Bölüm 10 — Konu 46: `Future.then`, Hata Yönetimi (`catchError`)
- Bölüm 10 — Konu 47: `Stream` Temelleri, `async*`, `yield`
- Bölüm 10 — Konu 48: `StreamController`, Broadcast Stream
- Bölüm 11 — Konu 49: `map`, `where`, `reduce`, `fold`
- Bölüm 11 — Konu 50: `sort`, Custom Comparator ile Sıralama
- Bölüm 11 — Konu 51: Iterable Kavramı Derinlemesine (Lazy Evaluation)
- Bölüm 11 — Konu 52: Cascade Notasyonu (`..`)
- Bölüm 12 — Konu 53: `pubspec.yaml`, pub.dev'den Paket Ekleme
- Bölüm 12 — Konu 54: Kütüphane Oluşturma, `import`/`export`, `part`/`part of`
- Bölüm 12 — Konu 55: Dart'ta Test Yazımı (`test` Paketi, Unit Test Mantığı)
- Bölüm 12 — Konu 56: Extension Methods
- Bölüm 12 — Konu 57: Dart'ın Derleme Modelleri (JIT vs AOT) ve Bunun Flutter'a Etkisi
- Bölüm 13 — Konu 59: Dart 3 Pattern Matching — Records, Destructuring, Sealed Classes, Exhaustive Switch
- Bölüm 13 — Konu 60: `Never` Tipi, `covariant` ve Generic Variance Detayları
- Bölüm 13 — Konu 61: Event Loop Derinlemesine — Microtask Queue vs Event Queue
- Bölüm 13 — Konu 62: Memory Model & Performans — Garbage Collection, `const` Nesnelerin Bellek Avantajı
- Bölüm 13 — Konu 63: Isolate'ler Arası Mesajlaşmanın Maliyeti ve `compute()`'un İç İşleyişi
- Bölüm 13 — Konu 64: FFI (Foreign Function Interface) — C Koduna Erişim
- Bölüm 13 — Konu 65: Sunucu Tarafında Dart — `dart:io`, `shelf` Paketiyle Basit Bir Backend/CLI Aracı Yazma
- Bölüm 13 — Konu 66: Derleyici & Analiz Araçları — `dart analyze`, Custom Lint Kuralları, `build_runner` Mimarisi
İçindekiler 8 başlık
- main() Fonksiyonu — Programın Giriş Kapısı
- print() Fonksiyonu — Konsola Çıktı Verme
- Komut Satırı Argümanları (args) — Şimdilik Kısa Bir Bakış
- Dosya Yapısı — Bir Dart Dosyası Nasıl Görünür?
- print() ile String Birleştirme — Küçük Bir Önizleme
- Sık Yapılan Başlangıç Hataları
- 🎯 Bu Dersten Çıkarılması Gerekenler
- 📝 Ödevler
main() Fonksiyonu — Programın Giriş Kapısı
Her Dart programının tek bir zorunlu unsuru vardır: main() fonksiyonu. Dart çalışma zamanı (runtime), bir dosyayı çalıştırırken önce main() fonksiyonunu arar ve programı oradan başlatır.
void main() {
print("Merhaba Dart!");
}Bunu parça parça açalım:
void— bu fonksiyonun geri değer döndürmediğini belirtir.main()fonksiyonu bir şey hesaplayıp döndürmez, sadece programı çalıştırır.main— fonksiyonun adı. Bu isim sabittir, değiştirilemez — Dart runtime'ı özellikle bu isimde bir fonksiyon arar.()— parantezler, fonksiyonun parametre almadığını gösteriyor (aslındamainkomut satırı argümanlarınıList<String> argsolarak da alabilir, buna birazdan değineceğiz).{ }— süslü parantezler, fonksiyonun gövdesini (body) yani çalıştırılacak kod bloğunu belirtir.
print() Fonksiyonu — Konsola Çıktı Verme
print(), Dart'ın standart kütüphanesinde (dart:core içinde, otomatik olarak her yerde erişilebilir) tanımlı bir fonksiyondur. Görevi basittir: verdiğin değeri konsola (terminale veya DartPad çıktı paneline) yazdırmak.
void main() {
print("Bu bir metin");
print(42);
print(3.14);
print(true);
}Çıktı:
Bu bir metin
42
3.14
trueDikkat et — print() sadece string değil, herhangi bir değeri yazdırabilir. Arka planda Dart, verdiğin değeri otomatik olarak string'e çevirir (bu, her nesnenin sahip olduğu toString() metodu sayesinde olur — bunu Bölüm 6'da sınıflar konusunda detaylı göreceğiz).
Komut Satırı Argümanları (args) — Şimdilik Kısa Bir Bakış
main() fonksiyonu isteğe bağlı olarak bir parametre alabilir:
void main(List<String> args) {
print("Aldığım argümanlar: $args");
}Bu programı terminalden şöyle çalıştırırsan:
dart run merhaba.dart selam dunyaÇıktı:
Aldığım argümanlar: [selam, dunya]Bu konuyu şimdi derinlemesine işlemiyoruz (koleksiyonları henüz görmedik), ama main()'in bu şekilde de kullanılabildiğini bilmen yeterli — ileride CLI araçları yazarken (Bölüm 13) bu önemli olacak.
Dosya Yapısı — Bir Dart Dosyası Nasıl Görünür?
Basit bir .dart dosyası genelde şu sırayı takip eder:
// 1. Import ifadeleri (varsa) - dışarıdan kütüphane/paket dahil etme
import 'dart:math';
// 2. Üst seviye değişkenler/sabitler (varsa)
const String uygulamaAdi = "İlk Programım";
// 3. Fonksiyonlar (main dahil, başka yardımcı fonksiyonlar da olabilir)
void main() {
print(uygulamaAdi);
selamVer();
}
void selamVer() {
print("Merhaba!");
}Şu an import satırını detaylı açmıyoruz (Bölüm 12'de kütüphaneler konusunda işleyeceğiz), sadece dosyanın genel iskeletini tanıman için gösteriyorum. Önemli olan şu: Dart dosyaları yukarıdan aşağıya okunur ama main() her zaman programın gerçek başlangıç noktasıdır — dosyanın neresinde tanımlanırsa tanımlansın.
print() ile String Birleştirme — Küçük Bir Önizleme
Bölüm 2'de string interpolation'ı detaylı göreceğiz ama şimdiden küçük bir örnek görmen faydalı:
void main() {
String isim = "Ayşe";
print("Merhaba, " + isim + "!"); // klasik birleştirme (+)
print("Merhaba, $isim!"); // Dart'a özgü, daha temiz yöntem
}İkisi de aynı çıktıyı verir: Merhaba, Ayşe! — ama $isim kullanımı Dart'ta çok daha yaygın ve idiomatic'tir. Bunu bir sonraki bölümde detaylandıracağız.
Sık Yapılan Başlangıç Hataları
void main() {
print("Merhaba") // ❌ noktalı virgül unutuldu
}Dart'ta her ifade (statement) noktalı virgülle (;) biter. Bunu unutmak en yaygın başlangıç hatasıdır — derleyici sana açık bir hata mesajıyla bunu bildirecektir.
void Main() { // ❌ büyük harfle "Main" yazıldı
print("Hata verir");
}Dart case-sensitive (büyük/küçük harf duyarlı) bir dildir. main ile Main tamamen farklı isimlerdir, runtime sadece küçük harfle yazılan main'i tanır.
🎯 Bu Dersten Çıkarılması Gerekenler
main()her Dart programının zorunlu giriş noktasıdır, ismi değiştirilemez.print()herhangi bir değeri konsola yazdırır, arka plandatoString()kullanır.main(List<String> args)ile komut satırı argümanları alınabilir (ileride kullanılacak).- Dart case-sensitive'dir ve her ifade noktalı virgülle biter.
📝 Ödevler
- [ ]
main()fonksiyonu içinde kendi adını, en sevdiğin sayıyı ve bugünün doğru/yanlış bir ifadesini (örn. "bugün pazartesi mi") 3 ayrıprint()ile yazdır. - [ ]
main(List<String> args)kullanarak terminalden verdiğin isim argümanını "Merhaba, [isim]!" şeklinde yazdıran bir program yaz. - [ ] Bilerek noktalı virgülü unutarak bir hata oluştur, derleyicinin verdiği hata mesajını oku ve ne anlama geldiğini yorumla.
- [ ]
selamVer()gibi kendi yazdığın ayrı bir fonksiyonumain()içinden çağıran bir örnek yaz (fonksiyonları detaylı işlemedik ama bu basit çağrıyı deneyerek görmen faydalı).
Sıradaki konu: Bölüm 1 — Konu 4: Yorum Satırları, Temel Sözdizimi Kuralları